Kalem Tipi Bataryalar
Silindirik tekli lityum hücre (18650, 14500); 3,7 V verir, kalem pille aynı boyutta ama şarj edilir.
Nedir ve nasıl çalışır?
Kalem tipi bataryalar, kalem pillere benzeyen silindirik lityum hücrelerdir; en bilineni 18650 (≈18 mm çap × 65 mm) ve kalem pil boyutundaki 14500'dür (≈14 mm × 50 mm). Boyutları kalem pile yakın olsa da kimyaları farklıdır: bunlar hücre başına 3,7 V nominal verir (3,0–4,2 V arası değişir), oysa AA alkalin pil yalnızca 1,5 V'tur. Bu yüzden bir 14500'ü AA yuvasına takmak çoğu devrede gerilimi ikiye katlar ve cihazı bozabilir; ikisini karıştırmamak gerekir.
Tek bir hücre yüksek kapasite taşır (18650 genelde ~2000–3500 mAh) ve sağlam metal gövdesi sayesinde tekrar tekrar şarj edilir; bu yüzden el feneri, vape, taşınabilir cihaz gibi yerlerde tek başına ya da tutucuya takılı kullanılır. Lityum oldukları için aşırı şarj, kısa devre veya delinmede şişer ve yangın çıkarabilir; bu yüzden korumalı (protected) tip seçmek ya da devreye koruma eklemek şart.
Fotoğraflar
Kendin dene
Aynı pil, çektiğin akım arttıkça daha çabuk biter. Yükü değiştir; tahmini süre değişsin.
Ne zaman tercih edilir, ne zaman edilmez?
Tercih edilir
- +Tek bir hücreyle yüksek kapasite ve 3,7 V gerektiğinde (el feneri, taşınabilir cihaz)
- +Kullanıcının hücreyi çıkarıp ayrı şarj edebilmesi istendiğinde (tutuculu yuva)
- +Sağlam, standart ve kolay bulunan silindirik bir hücre arandığında (18650)
Tercih edilmez
- −Çok ince ya da özel formlu bir gövdeye enerji sığdırman gerektiğinde (LiPo daha uygun)
- −1,5 V'luk kalem pil yuvasına takılma ihtimali varsa (gerilim iki katı, cihaz yanar)
- −Koruma devresi olmadan, darbe/kısa devre riskli ürünlerde
Tasarımcıya etkisi
- Boyut ve form
- 18650 ≈18 mm çap × 65 mm, 14500 ≈14 mm × 50 mm (AA boyutunda). Silindirik tutucu ve kontaklar gövdede belirgin yer kaplar; hücre tipini baştan seçip yuvayı ona göre yerleştir.
- Güç ihtiyacı
- Hücre başına 3,7 V nominal (3,0–4,2 V); 18650 ~2000–3500 mAh taşır. Akım C oranıyla sınırlıdır; korumalı tip veya ayrı koruma devresi (BMS) zorunludur.
- Ağırlık
- Tek bir 18650 ~45 g, 14500 ~20 g; metal gövdesi yüzünden aynı boydaki kalem pilden daha ağırdır. Tek hücre bile elde tutulan üründe hissedilir.
- Isı
- Yüksek akım çekiminde ve hızlı şarjda ~40–60 °C'ye ısınır; 0 °C altında şarj etme. Hücre çevresinde havalandırma ve termal pay bırak, ömrü ~300–1000 çevrimdir.
Hangi ürünlerde görürsün?
- LED el feneri
- Vape / elektronik sigara
- Taşınabilir Bluetooth hoparlör
- Lazer mesafe ölçer
- DIY robot / Arduino projesi beslemesi
Bileşeni yakından tanı
Gerçek ürünleri incelemek bileşeni tanımanın en iyi yolu:
- Adafruit — Lityum-iyon batarya 18650 ↗adafruit.com