Peristaltik Pompalar
Esnek bir hortumu makaralarla ezerek sıvıyı iten, akışkana hiç değmeyen pompa.
Nedir ve nasıl çalışır?
Peristaltik pompa, sıvıyı esnek bir hortumun içinden, hortumu dışarıdan ezerek iter. Dönen bir göbeğin üzerindeki makaralar hortumu sırayla sıkıştırır; sıkışan nokta ileri ilerledikçe içindeki sıvıyı da önüne katıp iter. İsmi de buradan gelir: bağırsağın gıdayı ilerletmesine (peristalsis) benzer. Akış miktarı hortumu ezen makaraların dönüş hızıyla orantılıdır.
En değerli özelliği, sıvının yalnızca hortumun içinden geçmesi ve pompanın hiçbir parçasına değmemesidir; pompayı söküp temizlemeye gerek kalmadan sadece hortum değiştirilir. Bu yüzden ilaç dozajlama, gıda ve laboratuvar gibi hijyenin şart olduğu yerlerde tercih edilir. Hortum kuru durabildiği için pompa susuz çalışmaya da dayanır, ama makaralar hortumu ezdikçe duyulabilir bir tıkırtı ve uğultu üretir.
Fotoğraflar

Kendin dene
Pompanın motoru ne kadar hızlı dönerse o kadar çok sıvı basar. Hızı değiştir.
Ne zaman tercih edilir, ne zaman edilmez?
Tercih edilir
- +Sıvının pompanın hiçbir parçasına değmemesi gereken hijyenik dozajlamada (ilaç, gıda)
- +Hortumu değiştirerek kolay temizlik ve çapraz bulaşmasız çalışma istediğinde
- +Küçük ve hassas miktarlarda sıvıyı düzenli ilerletmen gerektiğinde
Tercih edilmez
- −Yüksek debide hızlı sıvı aktarımı gerektiğinde (santrifüj çok daha hızlı)
- −Sessizliğin şart olduğu üründe (makaralar tıkırtı ve uğultu yapar)
- −Hortumun aşınıp zamanla yırtılmasını izleyip değiştiremeyeceğin kurulumda
Tasarımcıya etkisi
- Boyut ve form
- Küçük dozaj peristaltik pompaları ~40×30 mm gövdeden başlar; hortum giriş-çıkışı pompanın iki yanından çıkar, hortum yolunu ve değiştirme erişimini yerleşimde baştan planla.
- Ses
- Makaralar hortumu sırayla ezdikçe ~55–70 dB tıkırtı ve uğultu üretir; gövdeyi esnek bir takozla yalıt, sessiz olması gereken üründe başka tip pompa düşün.
- Güç ihtiyacı
- Mini motorlu peristaltik pompalar 6–24 V ile çalışır; debi ~birkaç mL/dk'dan birkaç yüz mL/dk'ya değişir, makara hızını düşürünce akış orantılı azalır.
- Yerleşim
- Hortum tek aşınan parçadır; kullanıcının ya da servisin hortumu kolayca değiştirebileceği bir konuma koy. Pompa kuru çalışmaya dayanır, ama hortumun ezildiği bölgeyi sıkışmayacak şekilde serbest bırak.
Hangi ürünlerde görürsün?
- İlaç/insülin dozaj pompası
- Laboratuvar sıvı transfer pompası
- Akvaryum gübre/eser element dozajı
- Gıda/içecek dolum dozaj pompası
- Diyaliz ve tıbbi sıvı pompaları
Bileşeni yakından tanı
Gerçek ürünleri incelemek bileşeni tanımanın en iyi yolu:
- Adafruit — Peristaltik sıvı pompası ↗adafruit.com