Circuitby Venn

Dokunsal Düğmeler

Devre kartına lehimlenen, bastıkça tık veren klasik dört bacaklı basma butonu (tact switch).

Nedir ve nasıl çalışır?

Dokunsal düğme (tact switch), elektronikte en sık karşılaşılan basma butonudur; doğrudan devre kartına lehimlenen küçük kare bir gövdedir. Bastığında içindeki ince metal disk çöküp iki kontağı birleştirir ve hafif bir "tık" verir; bıraktığında geri açılır. Yalnızca basılı tuttukça çalışan anlık (momentary) bir düğmedir.

İki montaj tipi vardır: bacakları kartın deliklerinden geçip arkadan lehimlenen delikli (through-hole) tip ve kartın yüzeyine yapışık duran SMD tip. Gövdenin değil, üstündeki panelin ya da bir tuş başlığının (cap) altında durur; kullanıcı paneli iter, panel düğmeye basar. 6 mm ve 12 mm en yaygın boylardır ve neredeyse her elektronik üründe karşına çıkar.

Fotoğraflar

Dört bacaklı klasik dokunsal düğmeler (tact switch)
Tek başınaDört bacaklı klasik dokunsal düğmeler (tact switch)

Kendin dene

Anlık düğme
Durum: Bekliyor — devre açık
Basış: 0

Basma düğmesi yalnızca basılı tutarken devreyi kapatır; bıraktığında yay onu geri iter (anlık/momentary). Düğmeye bas.

Ne zaman tercih edilir, ne zaman edilmez?

Tercih edilir

  • +Tek tek, seyrek yerleştirilmiş butonlar gerektiğinde (reset, menü, güç tuşu)
  • +Net ama hafif bir tık hissi ve ucuz, standart bir çözüm istiyorsan
  • +Prototip ve seri üretimde kolay bulunan, lehimlenebilir bir buton lazımsa

Tercih edilmez

  • −Çok sayıda tuşu tek parça ince bir yüzeyde toplaman gerekiyorsa (iletken ped/membran)
  • −Yüksek akım ya da gücü doğrudan anahtarlayacaksan (bu bir sinyal butonudur)
  • −Tamamen sessiz ya da çok ağır/derin basışlı bir his isteniyorsa

Tasarımcıya etkisi

Boyut ve form
Tipik gövde 6×6 mm ya da 12×12 mm; yüksekliği ve tuş başlığı (cap) paneline olan mesafesi basış stroğunu belirler. Panel deliğini ve cap boyunu düğme yüksekliğine göre seç.
Yerleşim
Düğmenin tepesi panelin ya da cap'in tam altına ortalı gelmeli; through-hole tip mekanik olarak daha sağlam, SMD tip daha ince ama lehim noktalarına gelen basma kuvvetini destekleyecek bir taşıyıcı ister.
Ses
Hafif bir tık verir; iletken peddeki sessizlik ile yaylı düğmedeki güçlü çıt arasında orta bir his sunar. Sessiz ürünlerde yine de duyulabilir.
Güç ihtiyacı
Anlık, düşük akımlı bir sinyal kontağıdır; mikrodenetleyici girişine bağlanır ve genelde bir pull-up/pull-down direnç ister. Yüksek gücü doğrudan anahtarlamaz.

Hangi ürünlerde görürsün?

  • Cihaz reset/menü butonu
  • Geliştirme kartı (Arduino) tuşları
  • Kulaklık/kumanda güç tuşu
  • Beyaz eşya ek fonksiyon butonu
  • Oyuncak ve hobi devresi

Bileşeni yakından tanı

Gerçek ürünleri incelemek bileşeni tanımanın en iyi yolu: