Yaylı Düğmeler
Bastığında çıt diye çöküp net bir his veren metal kubbeli (snap dome) düğme.
Nedir ve nasıl çalışır?
Yaylı düğme, ortasında ince bir metal kubbe (snap dome) bulunan basma düğmesidir. Kubbeye bastığında belirli bir kuvvetten sonra aniden içeri çöker, altındaki kontağa değer ve devreyi kapatır; bu ani çöküş parmağına net bir "çıt" hissi (ve sesi) verir. Bıraktığında metalin yayı kubbeyi geri fırlatır ve kontak açılır.
Bu net geri bildirim en büyük avantajıdır: kullanıcı bakmadan, sadece hissederek bastığını anlar. Metal kubbeler çoğunlukla bir membran tuş takımının altına ya da doğrudan PCB üzerine yerleştirilir; yüz binlerce basmaya dayanır. Asansör butonları, beyaz eşya panelleri ve endüstriyel tuş takımlarındaki o tatmin edici tıklamanın arkasında genelde bu düğme vardır.
Fotoğraflar
Kendin dene
Basma düğmesi yalnızca basılı tutarken devreyi kapatır; bıraktığında yay onu geri iter (anlık/momentary). Düğmeye bas.
Ne zaman tercih edilir, ne zaman edilmez?
Tercih edilir
- +Kullanıcıya net, hissedilir bir basıldı geri bildirimi (tık) vermek istediğinde
- +Yüksek tuş ömrü ve tekrarlanabilir his gereken panellerde (asansör, beyaz eşya)
- +Membran ya da kapak altına gizlenen, sızdırmaz ama hisli bir tuş istiyorsan
Tercih edilmez
- −Tamamen sessiz çalışma gerekiyorsa (iletken ped daha uygun)
- −Çok uzun stroklu, derin basılan bir tuş isteniyorsa (kubbe stroğu kısadır)
- −Yüksek akım/güç anahtarlanacaksa (bu bir sinyal kontağıdır)
Tasarımcıya etkisi
- Ses
- Çöktüğünde belirgin bir "çıt" sesi ve dokunsal his verir; bu çoğu üründe istenen bir özelliktir ama sessizlik gereken yerlerde dezavantajdır.
- Yerleşim
- Metal kubbe, PCB'deki merkez ve halka kontaklara tam hizalı oturmalı; üstüne gelen tuş/membran kubbenin tepesine ortalı bastırmalı, yoksa his bozulur ve kubbe yana kayar.
- Boyut ve form
- Kubbeler çok incedir (~0,1–0,5 mm) ama belirli bir çapa (~5–15 mm) ihtiyaç duyar; basma kuvveti çapına ve formuna göre değişir, tuş stroğunu buna göre tasarla.
- Güç ihtiyacı
- Anlık, düşük akımlı bir sinyal kontağıdır; gücü doğrudan anahtarlamaz, mikrodenetleyici girişine bağlanır. Temas direnci düşük ve kararlıdır.
Hangi ürünlerde görürsün?
- Asansör çağrı butonu
- Beyaz eşya kontrol paneli
- Endüstriyel membran tuş takımı
- Otomat/ATM tuşları
- Tıbbi cihaz ön paneli
Bileşeni yakından tanı
Gerçek ürünleri incelemek bileşeni tanımanın en iyi yolu:
- Adafruit — Tactile buton 12mm (10'lu paket) ↗adafruit.com