Aküler
Büyük, ağır ve ucuz; çok kez şarj edilebilen yüksek enerjili depo.
Nedir ve nasıl çalışır?
Akü, defalarca yeniden şarj edilebilen büyük bir enerji deposudur; bataryanın iri, ağır ve dayanıklı kuzenidir. Şarj olabilmesi için başka bir enerji kaynağına bağlanması gerekir ve zamanla kimyasal olarak yıpranıp en sonunda artık dolmaz hâle gelir. Üstünde her zaman iki kutbu (+ ve −) ve bu kutuplara baskıyla bağlanan kalın kablo konnektörleri bulunur.
Gerilimine göre sınıflandırılır: 6 V (motosiklet), 12 V (otomobil), 24 V (kamyon ve otobüs). En basit tip sulu kurşun-asit aküdür; ucuzdur ama devrilince asidi akabilir. SLA aküler kurşun ve asit içerir, fakat gövdesi sızdırmaz üretildiği için bugün en yaygın ve uygun fiyatlı seçenektir. Asidi katı plakalara hapseden jel (VRLA) aküler en güvenlisidir ama daha pahalıdır; derin deşarj ve istasyoner tipler ise uzun süreli boşalmaya ve kesintisiz besleme için sürekli bağlı kalmaya göre tasarlanır.
Fotoğraflar
Kendin dene
Aynı pil, çektiğin akım arttıkça daha çabuk biter. Yükü değiştir; tahmini süre değişsin.
Ne zaman tercih edilir, ne zaman edilmez?
Tercih edilir
- +Wh başına en ucuz enerji depolaması gerektiğinde (UPS, güneş depolama)
- +Yüksek anlık akım istendiğinde (araç marşı gibi)
- +Ağırlığın sorun olmadığı, sabit duran sistemlerde
Tercih edilmez
- −Taşınabilir, ince ya da hafif olması gereken bir üründe (çok ağır)
- −Sızıntı/asit riski kabul edilemeyen yakın temaslı ürünlerde
- −Sık sık tam boşaltılacaksa (standart tip kısa ömürlü olur, derin deşarj tipi gerekir)
Tasarımcıya etkisi
- Boyut ve form
- Küçük SLA aküler ~70×50×100 mm'den, 12 V otomobil aküsü ~240×175×190 mm'ye kadar gider. Büyük bir hacim ve sağlam bir yatak ister; gövdeye sabitleme noktası ve kutup erişimi bırak.
- Ağırlık
- Küçük 12 V 7 Ah SLA ~2,5 kg, otomobil aküsü ~12–20 kg. Aküyü gövdenin ağırlık merkezine yakın ve alt tarafa yerleştir, taşıma kolu/montaj kayışı düşün.
- Güç ihtiyacı
- 6/12/24 V nominal; deşarjda gerilim düşer, kapasite Ah ile verilir (ör. 7 Ah, 100 Ah). Standart tipte %50'den fazla boşaltma ömrü ciddi kısaltır.
- Isı
- Sulu tiplerde aşırı şarjda hidrojen gazı çıkabilir, havalandırma gerekir; çalışma aralığı kabaca −20 ile +50 °C, soğukta kapasite düşer. Jel tipler daha kapalı kullanılabilir.
Hangi ürünlerde görürsün?
- Otomobil/motosiklet aküsü
- Kesintisiz güç kaynağı (UPS)
- Güneş enerjisi depolama
- Elektrikli golf arabası
- Acil aydınlatma sistemi
Sökme & tamir videosu
Bileşeni yakından tanı
Gerçek ürünleri incelemek bileşeni tanımanın en iyi yolu:
- Instructables — 12V kurşun-asit akü şarj devresi ↗instructables.com
- Adafruit — Kurşun-asit akü için 12V şarj cihazı ↗adafruit.com