Diğer Üreteçler
Isı farkı gibi başka enerjilerden elektrik üreten termoelektrik vb. kaynaklar.
Nedir ve nasıl çalışır?
Güneş paneli ve dinamonun dışında da elektrik üreten kaynaklar vardır. Bunların en bilineni termoelektrik üreteçlerdir (Peltier/TEG modülleri). Bir Peltier modülünün iki yüzü arasında sıcaklık farkı oluştuğunda, modül bu ısı farkından küçük bir DC gerilim üretir; bir yüzü sıcak, öbür yüzü soğuk olduğu sürece akım akar. Aynı modül tersine, gerilim verildiğinde bir yüzünü soğutmak için de kullanılır.
Bu tür üreteçlerin ürettiği gerilim, iki yüz arasındaki sıcaklık farkıyla orantılıdır ve genelde küçüktür; fark büyüdükçe çıkış artar, fark kapandığında üretim durur. Tıpkı güneş paneli ve dinamoda olduğu gibi çıkışları değişkendir ve düzgün bir besleme için regülasyon (gerilim yükseltme/düzenleme) ister. Atık ısıyı toplayıp küçük sensörleri besleyen enerji-hasadı uygulamalarında karşına çıkarlar.
Fotoğraflar
Kendin dene
Adaptör şebeke gerilimini (AC) cihazının istediği sabit bir DC gerilime çevirir. Çıkış gerilimini seç.
Ne zaman tercih edilir, ne zaman edilmez?
Tercih edilir
- +İki yüz arasında sürekli bir sıcaklık farkı (atık ısı) bulunan yerlerde
- +Çok düşük güçlü, bakımsız çalışması istenen sensör beslemelerinde
- +Hareketli parça istemeyen, sessiz bir enerji-hasadı çözümü gerektiğinde
Tercih edilmez
- −Yüksek ya da kararlı güç gerektiğinde (çıkış küçük ve değişkendir)
- −İki yüz arasında belirgin sıcaklık farkı sağlanamayan ortamlarda
- −Gerilim yükseltme/regülasyon devresi eklemeye yer ya da bütçe yoksa
Tasarımcıya etkisi
- Isı
- Üretim, modülün iki yüzü arasındaki sıcaklık farkına bağlıdır; sıcak yüzü ısı kaynağına, soğuk yüzü bir soğutucuya (heatsink) temas etmelidir. Fark ne kadar büyükse çıkış o kadar yüksek olur.
- Güç ihtiyacı
- Termoelektrik modüller sıcaklık farkıyla orantılı, genelde küçük ve değişken bir DC gerilim üretir. Bu düşük çıkışı kullanılabilir bir seviyeye çıkarmak için gerilim yükseltici/regülatör gerekir.
- Boyut ve form
- Tipik Peltier/TEG modülleri ~40×40 mm kare ve birkaç mm kalınlığındadır; ayrıca soğuk yüze takılacak bir soğutucu ek yer ve hacim ister. İkisini birlikte boyutlandır.
- Yerleşim
- Modülü sıcak yüzeyle soğutucu arasına, her iki yüzü de iyi temas edecek şekilde sıkıştırarak yerleştir; ısı macunu kullan. Hava akışını kapatma, yoksa fark kapanır ve üretim durur.
Hangi ürünlerde görürsün?
- Termoelektrik (TEG) jeneratör modülü
- Soba/kamp ateşi ile çalışan ısı jeneratörü
- Peltier modülü (ısı/soğutma)
- Atık ısı toplayan sensör beslemesi
- Vücut ısısıyla çalışan deneysel cihaz
Bileşeni yakından tanı
Gerçek ürünleri incelemek bileşeni tanımanın en iyi yolu:
- Adafruit — 6V 3.5W güneş paneli ↗adafruit.com
- Adafruit — 6V 6W güneş paneli (büyük) ↗adafruit.com