Solenoid Kilitler
Akımla mandalını çekip serbest bırakan, elektrikle açılan kapı ve dolap kilidi.
Nedir ve nasıl çalışır?
Solenoid kilitler, içine bir solenoid yerleştirilmiş elektrikli kilitlerdir. Bobine akım verildiğinde solenoidin pimi (mandalı) çekilir, kilit açılır ve kapı/çekmece serbest kalır; akım kesilince içindeki yay mandalı geri itip kilitler. Böylece kapıyı elle değil, bir kart okuyucu, şifre paneli ya da uzaktan bir komutla açabilirsin.
En kritik özellikleri, güç kesildiğinde nasıl davrandıklarıdır. "Fail-secure" (güvenli-kilitli) tip enerji kesilince kilitli kalır; güvenlik için iyidir ama yangında içeride mahsur bırakabilir. "Fail-safe" (güvenli-açık) tip ise enerji kesilince açılır; yangın çıkışlarında tercih edilir. Çoğu yalnızca açık konumda kalmak için sürekli akım çeker, bu yüzden açık tutuldukça ısınır ve enerji harcar.
Fotoğraflar
Kendin dene
Akım verince pim içeri çekilir; kesince yay geri iter.
Ne zaman tercih edilir, ne zaman edilmez?
Tercih edilir
- +Bir kapı/çekmeceyi kart, şifre ya da uzaktan komutla açıp kapatmak istediğinde
- +Mekanik anahtar yerine elektronik erişim kontrolü gerektiğinde
- +Güç kesintisindeki davranışı (kilitli ya da açık) önceden seçebildiğinde
Tercih edilmez
- −Çok ağır bir kapıyı ya da yüksek zorlama kuvvetini tutması gerektiğinde
- −Uzun süre açık (enerjili) kalması gereken yerlerde (bobin ısınır, enerji yer)
- −Yedek güç yoksa ve fail-secure tipte kullanıcıyı içeride bırakma riski varsa
Tasarımcıya etkisi
- Yerleşim
- Mandalın karşı tarafta bir mıknatıs karşılığı/yuvaya tam oturması gerekir; kapı ile kasa arasındaki hizayı ve toleransı baştan kur. Fail-safe/fail-secure seçimini yangın çıkışı kuralına göre yap.
- Güç ihtiyacı
- Tipik olarak 12 V DC ile çalışır ve açık konumda kalmak için sürekli akım çeker (tutma akımı); güç kesilince ne olacağını (kilitli/açık) tipi belirler, yedek güç planını buna göre kur.
- Isı
- Uzun süre açık (enerjili) tutulduğunda bobin ısınır; kısa süreli açma için tasarlanmış kilidi dakikalarca açık bırakmak ömrünü kısaltır, gerekirse darbeli (momentary) açma kullan.
- Ses
- Mandal çekilip serbest kalırken belirgin bir "tık/klak" sesi duyulur; sessizlik gereken ortamda gövdeyi yalıt ya da daha sessiz bir tip seç.
Hangi ürünlerde görürsün?
- Ofis/bina giriş kapısı kilidi
- Akıllı dolap / kargo dolabı kilidi
- Otel oda kapısı kart kilidi
- Sunucu kabini elektronik kilidi
- Çamaşır/bulaşık makinesi kapı kilidi
Bileşeni yakından tanı
Gerçek ürünleri incelemek bileşeni tanımanın en iyi yolu:
- Adafruit — İtici/çekici solenoid 5V ↗adafruit.com