Valfler
İçindeki solenoidle sıvının ya da gazın akışını elektrikle açıp kapatan vana (solenoid valf).
Nedir ve nasıl çalışır?
Valfler (solenoid valf), bir solenoidin doğrusal hareketini bir akış yolunu açıp kapatmak için kullanan vanalardır. Bobine akım verildiğinde pim bir contayı/tıkacı yerinden oynatır ve sıvı ya da gaz geçmeye başlar; akım kesilince yay tıkacı kapatır ve akış durur. Yani musluğu elle değil, bir elektrik komutuyla açıp kapatmış olursun.
Solenoidin diğer tipleri gibi yalnızca iki konumu vardır: tam açık ya da tam kapalı; akışı yarı yolda kısıp ayarlamaz. "Normalde kapalı" tip enerji yokken kapalıdır, akım verince açılır; "normalde açık" tip ise tersidir. Çoğu açık konumda kalmak için sürekli akım çektiğinden uzun süre açık tutulduğunda bobin ısınır. Su, hava ya da yakıt hattını otomatik kontrol etmen gereken her yerde karşına çıkar.
Fotoğraflar
Kendin dene
Akım verince pim içeri çekilir; kesince yay geri iter.
Ne zaman tercih edilir, ne zaman edilmez?
Tercih edilir
- +Bir su/hava/gaz akışını elektrikle aç-kapa kontrol etmek istediğinde
- +Akışın yalnızca tam açık ya da tam kapalı olması yeterliyse
- +Güç durumuna göre güvenli bir başlangıç (normalde kapalı/açık) seçmen gerektiğinde
Tercih edilmez
- −Akış miktarını kademeli ayarlaman (kısma) gerektiğinde (oransal valf uygun)
- −Sıvının basıncı/sıcaklığı valfin sınırını aşıyorsa
- −Valfin çok uzun süre sürekli açık (enerjili) kalması gerektiğinde (bobin ısınır)
Tasarımcıya etkisi
- Yerleşim
- Akış yönü ve giriş/çıkış ağzı bağlantısı (hortum çapı, diş ölçüsü) valfin üstünde yazılıdır; ters takılırsa açılmaz, hidrolik planı buna göre kur. Bazı tipler düzgün çalışmak için minimum bir basınç farkı ister.
- Güç ihtiyacı
- Çoğu 12–24 V DC ile çalışır ve açık kalmak için sürekli akım çeker (tutma akımı); pil ömrü ve sürücüyü buna göre hesapla, bobini sönümleme diyoduyla koru.
- Isı
- Uzun süre açık (enerjili) tutulduğunda bobin ısınır; sürekli açık kalması gereken hatta normalde-açık tip seç ya da darbeli kontrol uygula, çevresine hassas bileşen koyma.
- Ses
- Tıkaç oturup kalkarken belirgin bir "tık/klak" sesi ve bazen su darbesi (koç darbesi) duyulur; sessiz üründe gövdeyi yalıt ve hattı yumuşat.
Hangi ürünlerde görürsün?
- Çamaşır/bulaşık makinesi su giriş valfi
- Otomatik sulama / bahçe vanası
- İçecek/kahve makinesi su dağıtıcısı
- Pnömatik silindir hava valfi
- Akıllı ev su kaçağı kapatma vanası
Bileşeni yakından tanı
Gerçek ürünleri incelemek bileşeni tanımanın en iyi yolu:
- Adafruit — Pirinç sıvı solenoid valf 12V ↗adafruit.com