Fanlar

Fan, içinde fırçasız küçük bir motor dönen ve ona bağlı kanatlarla hava iten bir parçadır. Tek başına soğutmaz; ısınan bir parçanın (ya da bir soğutucunun) üzerinden taze hava geçirerek sıcaklığı dışarı taşır. Hızı arttıkça ittiği hava ve dolayısıyla soğutma artar, ama sesi de artar; o yüzden çoğu üründe gerektiği kadar döner, sürekli tam hızda çalışmaz.

İki temel tipi vardır. Eksenel (axial) fan, bir yönden çeker ve aynı eksen üzerinde diğer yönden üfler; pervane gibi düşün, bir soğutucunun ya da kasanın üzerine geniş ve düz hava akışı verir. Santrifüj (blower/radyal) fan ise havayı emer ve 90 derece çevirip yandan, dar bir kanaldan üfler; dar boşluğa ya da bir kanala hava basman gerektiğinde onu seçersin.

Boyut ve form

Yaygın kare fanlar 25×25, 40×40, 80×80, 120×120 mm; kalınlık ~7–25 mm. Kasada hem fanın yerini hem de karşısında bir hava çıkış ızgarasını planla, yoksa fan emdiğini boşa üfler.

Ses

Devre arttıkça ses ~20 dB'den 45 dB üstüne çıkar; aynı havayı büyük ve yavaş bir fanla taşımak, küçük ve hızlı bir fandan sessizdir. PWM ile devri düşürmek sesi belirgin azaltır.

Isı

Tipik 40–120 mm fanlar ~5–150 m³/h (≈3–90 CFM) hava taşır; ittiği debi soğutma kapasiteni belirler, ısı yükünü buna göre eşle.

Güç ihtiyacı

Çoğu DC fan 5, 12 ya da 24 V ile çalışır, akımı ~0.1–0.5 A'dir; ısıtıcı veya peltier kadar yemese de pil dostu bir üründe sürekli dönmesi pili eritir.

• Bilgisayar kasası ve işlemci soğutucusu
• Projeksiyon cihazı
• Buzdolabı / fırın fanı
• Oyun konsolu
• 3B yazıcı kart ve parça soğutması

Gerçek ürünleri incelemek bileşeni tanımanın en iyi yolu:

• Adafruit — Raspberry Pi 4 çift fanlı alüminyum soğutuculu kasa ↗adafruit.com
• Adafruit — 5V 25mm sessiz mini eksenel fan ↗adafruit.com