Joystick Düğmeler
İki yöne kademesiz hareket eden, başparmakla sürülen analog kumanda çubuğu.
Nedir ve nasıl çalışır?
Joystick düğme, en yaygın haliyle iki potansiyometre ve bir basma düğmesinin tek gövdede birleşmesidir. Çubuğu (genelde mantar başlı) eğdiğinde X ve Y eksenindeki iki potansiyometre ne kadar ve hangi yöne ittiğini gerilim olarak okur; üstüne bastığında ise ayrı bir kontak kapanır. Elini çekince bir yay onu merkeze geri çeker. Başlangıç ile bitiş arasında hiçbir kademe yoktur; hareket kademesiz, sürekli ve sessizdir.
Verdiği şey sayısal bir aç/kapa değil, sürekli değişen bir analog değerdir; bu yüzden sinyali yorumlayacak bir işlemci ya da yazılım ister (doğrudan bir DC motorun hızını sürmüyorsan). Navigasyon düğmesinden farkı tam burası: o yalnızca belirli yönlere itilen aç/kapa tuşlardan oluşur, joystick ise iki eksende serbest ve oransal bir kontrol verir. Merkez civarında küçük bir 'ölü bölge' (deadzone) tanımlamazsan, çubuk tam ortadayken bile titrek değerler okursun.
Fotoğraflar



Kendin dene
Joystick iki ekseni (X ve Y) aynı anda analog olarak okur. Çubuğu sürükle: bıraktığında yay onu merkeze (0, 0) geri getirir.
Ne zaman tercih edilir, ne zaman edilmez?
Tercih edilir
- +İki eksende eş zamanlı, kademesiz ve oransal bir kontrol gerektiğinde (yön + miktar)
- +Analog sinyali yorumlayacak bir kart/yazılım zaten varsa
- +Dokunsal sürüş hissi ve başparmakla sezgisel kullanım önemliyse
Tercih edilmez
- −Yalnızca dört yön + onay yetiyorsa (navigasyon düğmesi daha sade ve ucuz)
- −Net, tekrarlanabilir basamaklı seçim gerekiyorsa (kademesiz değer buna uymaz)
- −Analog okuma yapacak işlemci/yazılım yoksa (sinyal anlamsız kalır)
Tasarımcıya etkisi
- Boyut ve form
- Modül tabanı ~25–35 mm, başlık panelden ~25–30 mm yükselir; çubuğun her yöne ~25–30° eğileceği boş açıyı çevresinde bırak, kasaya çarpmasın.
- Yerleşim
- Başparmağın doğal yastığına gelecek yere konumla; merkeze dönüşü engelleyecek çıkıntı koyma, iki joystickli kumandalarda aralarında ~40 mm bırak.
- Güç ihtiyacı
- İki potansiyometre 3.3–5 V referansla beslenir, eksen başına analog (ADC) giriş ister; merkezde ~%5 ölü bölge tanımla ki dururken titremesin.
- Ses
- Hareket sessizdir; basma kontağı hariç tık vermez, kullanıcıya konum hissini sürtünme ve yay geri itişiyle ver, ekranla destekle.
Hangi ürünlerde görürsün?
- Oyun kolu (gamepad) analog çubuğu
- Drone/RC kumandası
- Akülü tekerlekli sandalye kolu
- Vinç/iş makinesi joystick'i
- Robot kol kumandası
Sökme & tamir videosu
Bileşeni yakından tanı
Gerçek ürünleri incelemek bileşeni tanımanın en iyi yolu:
- Adafruit — 2 eksenli joystick ↗adafruit.com
- Adafruit — Analog 2 eksenli thumbstick + breakout ↗adafruit.com